Cannabis is een illegale drug. Aan cannabisbezit en/of -gebruik kan altijd een straf vasthangen, zowel voor minderjarigen als voor meerderjarigen. Cannabis is dus niet gelegaliseerd.

Toch worden cannabisbezit en/of cannabisgebruik door volwassen niet meer per definitie vervolgd. De verkoop van cannabis (dealen), cannabis gratis uitdelen en rijden onder invloed van cannabis daarentegen is zonder meer verboden. Hiervoor zijn er forse straffen.

De wet sinds juni 2003: geen legalisering

Cannabis is een illegale drug. Daar heeft de drugwet van juni 2003 niets aan veranderd. Aan cannabisbezit en/of -gebruik kan altijd een straf vasthangen, zowel voor minderjarigen als voor meerderjarigen. Er is dus geen legalisering, wel een decriminalisering gebeurd: cannabisbezit en/of -gebruik door meerderjarigen worden niet meer per definitie vervolgd.

Een korte terugblik

Op 31 januari 2005 verscheen in het Belgisch Staatsblad een nieuwe Gemeenschappelijke Richtlijn 'omtrent vaststelling, registratie en vervolging van inbreuken inzake bezit van cannabis'. Deze richtlijn was een voorlopig antwoord op de vernietiging door het Grondwettelijk hof op 21 oktober 2004 van artikel 16 van de drugwet van 2003.

Aanleiding daartoe was het ontbreken van een concrete invulling van een 'gebruikshoeveelheid van cannabis' en de vage omschrijving van de concepten 'problematisch gebruik' en 'maatschappelijke overlast'. Die creëerden volgens het Grondwettelijk Hof rechtsonzekerheid voor de burger.

Meerderjarigen en cannabis voor eigen gebruik: laagste vervolgingsprioriteit

Cannabis is verboden, ook voor meerderjarigen. Aan het bezit van cannabis voor eigen gebruik wordt echter de laagste vervolgingsprioriteit gegeven, tenzij er sprake is van verstoring van de openbare orde of verzwarende omstandigheden.

Concreet wordt bezit voor persoonlijk gebruik - dit is maximum drie gram cannabis of één geteelde vrouwelijke plant - niet vervolgd.

De politie maakt bij vaststelling van bezit voor eigen gebruik wel eenvereenvoudigd proces-verbaal op. Het proces-verbaal bevat onder meer:

  • plaats en datum van de feiten;
  • aard van de feiten (type en hoeveelheid van het product);
  • volledige identiteit van de dader;
  • samenvatting van zijn versie van de feiten.

De politie kan de cannabis in beslag nemen.

Wel vervolging bij verzwarende omstandigheden

Een meerderjarige wordt wel vervolgd wanneer cannabisbezit gepaard gaat met verzwarende omstandigheden. Dat is onder meer gebruik in aanwezigheid van minderjarigen of wanneer de openbare orde verstoord wordt (bijvoorbeeld cannabisbezit in een openbare plaats zoals een stadspark of op plaatsen waar jongeren elkaar ontmoeten).

De politie maakt een gewoon proces-verbaal op, dat wordt doorgestuurd naar het parket. Bij het parket kan de procureur dan verschillende maatregelen treffen:

  • seponering met waarschuwing van de politie en eventueel doorverwijzing naar gespecialiseerde hulpverlening;
  • pretoriaanse probatie;
  • minnelijke schikking;
  • doorverwijzing naar de correctionele rechtbank.

De verkoop van cannabis (dealen), cannabis gratis uitdelen en rijden onder invloed van cannabis is zonder meer verboden. Hiervoor zijn er forse straffen.

Lees meer over welke straffen de wet voor meerderjarigen voorziet bij cannabisbezit

Altijd vervolging bij andere illegale drugs

De bepalingen uit de drugwet van juni 2003 zijn enkel van toepassing op cannabis. Bezit en/of gebruik van alle andere illegale drugs worden altijd vervolgd. Er wordt een proces-verbaal opgemaakt, het parket wordt ingeschakeld en er volgt eventueel een verwijzing naar de correctionele rechtbank. Het strafrecht geldt zoals beschreven in de wet van 24 februari 1921, mét verzwaring: geldboete én gevangenisstraf.

Cannabis is zonder meer verboden voor minderjarigen

Over minderjarigen (-18 jaar) is de wet heel duidelijk: bezit en gebruik van zowel cannabis als van andere illegale drugs zijn in alle omstandigheden verboden. Wanneer een minderjarige betrapt wordt met drugs, maakt de politie een proces-verbaal op en bezorgt dit aan het parket. Ook de ouders worden verwittigd.

Meer weten?

Wetgeving en cannabis

Cannabis is een illegale drug. Aan cannabisbezit en/of -gebruik kan altijd een straf vasthangen, zowel voor minderjarigen als voor meerderjarigen. Cannabis is dus niet gelegaliseerd.

Eigenlijk is het al een poosje scheef aan het lopen. Sinds vorig jaar kan school me echt gestolen worden. Ben toen meer en meer gaan spijbelen.

'Tessa' (16 jaar)

Lees meer

Cannabis. De meest gestelde vragen

Folder over cannabis