Voor alle vragen over drank,
drugs, pillen, gamen en gokken

Home » Tips en Advies » Studeren » Info voor ouders van studenten

Ouder van een student? Praat over alcohol en drugs

Het studentenleven is een periode vol veranderingen. Studenten worden zelfstandiger, gaan meer hun eigen weg en bouwen een eigen leven uit. Daardoor lijkt de afstand tussen ouder en kind soms groter te worden. Toch blijf je als ouder een belangrijke invloed hebben. Ook wanneer het gaat over alcohol en drugs.

Jij blijft als ouder belangrijk

Je kan nog steeds je rol als ouder spelen. Dat betekent niet dat je alles moet controleren of overal zicht op moet hebben. Wel dat je betrokken blijft, interesse toont en beschikbaar bent wanneer je zoon of dochter je nodig heeft.

Laat merken dat je hem of haar graag ziet, apprecieert en vertrouwt. Ook studenten die steeds zelfstandiger worden, hebben nood aan een veilige thuisbasis waar ze altijd op kunnen terugvallen.

Wat werkt voor veel ouders en studenten?

Toon oprechte interesse in hun leven

Vraag af en toe hoe het gaat op kot, wat je student in de week gedaan heeft of hoe een examenperiode verloopt. Niet om te controleren, maar omdat oprechte interesse laat zien dat je betrokken bent en om hem of haar geeft.

Luister eerst, reageer daarna

Vertelt je student iets waar je van schrikt? Probeer eerst te begrijpen wat er gebeurd is.

Vragen als ‘Hoe kijk je daar zelf op terug?‘ of ‘Wat vond je daar zelf van?‘ openen vaak meer deuren dan meteen advies geven.

Probeer bezorgdheden van je student ook niet te snel weg te nemen of te relativeren. Vaak helpt het meer om eerst te luisteren en door te vragen dan onmiddellijk gerust te stellen met uitspraken als ‘Dat komt wel goed’.

Maak duidelijk wat jij belangrijk vindt

Studenten willen hun eigen keuzes maken, maar ze houden wel rekening met de verwachtingen van hun ouders. Je mag gerust zeggen dat rijden onder invloed voor jou onaanvaardbaar is, dat je verwacht dat studeren een prioriteit blijft, of dat je zorg dragen voor vrienden belangrijk vindt.

Geef vertrouwen

Je hoeft niet alles te weten wat je student doet. Vertrouwen geven betekent ruimte laten om eigen keuzes te maken en een eigen weg te zoeken. Daarbij hoort ook erkennen dat je als ouder niet altijd weet wat de beste weg is, en dat je student ruimte nodig heeft om die zelf te ontdekken.

Geef ruimte om te leren uit ervaringen

Zelfstandig worden gaat met vallen en opstaan. Een serieuze kater, een minder schoolresultaat of een verkeerde inschatting hoeft niet meteen een reden tot paniek of straf te zijn. Door rustig te blijven en niet te snel te oordelen, creëer je ruimte om te luisteren, mee te denken en steun te bieden. Zo help je je student om uit ervaringen te leren en laat je voelen dat hij of zij altijd bij jou terechtkan.

Blijf beschikbaar, ook als het misloopt

Studenten hebben nood aan een plek waar ze terechtkunnen wanneer het moeilijk gaat. Door ook in het dagelijkse leven tijd voor elkaar te maken, samen dingen te blijven doen en oprechte interesse te tonen, onderhoud je een band die ervoor zorgt dat je student ook moeilijke dingen makkelijker met jou bespreekt.

Ook interesse tonen in de mensen die belangrijk zijn voor je student, zoals vrienden of kotgenoten, laat zien dat je oog hebt voor de wereld waarin hij of zij leeft.

Blijf met elkaar in gesprek

Praten blijft één van de krachtigste manieren om betrokken te blijven.

Vaak hoeft dat niet eens rechtstreeks over alcohol of drugs te gaan. Gesprekken over het dagelijkse leven van je student – op kot, tijdens een examenperiode, in de vrije tijd of in contacten met vrienden – zijn op zichzelf al waardevol. Zo blijf je verbonden met wat hem of haar bezighoudt. Soms komen alcohol, drugs of andere uitdagingen daarbij vanzelf ter sprake, maar dat hoeft niet altijd zo te zijn.

Hoe je zo’n gesprek voert, maakt vaak evenveel verschil als waarover het gaat. Probeer vooral nieuwsgierig te zijn en geef je student ruimte om zijn of haar verhaal te vertellen.

  • Vertelt je student over een probleem of bezorgdheid, probeer dan niet meteen met oplossingen klaar te staan.
  • Stel open vragen als ‘Wat zou je graag zien veranderen?’, ‘Wat heeft vroeger al geholpen?’ of ‘Wat zou een eerste stap kunnen zijn?’. Dat helpt je om te ondersteunen, zonder het probleem over te nemen.
  • Veel studenten waarderen het wanneer hun ouders eerst proberen te begrijpen wat er speelt.

Verwachtingen en afspraken blijven belangrijk

Ook als je kind eigen keuzes wil maken, blijven ouders belangrijk als kompas. Studenten houden rekening met de verwachtingen van hun ouders. Als je op een rustige manier aangeeft wat jij belangrijk vindt en waarom, kan je student dat meenemen bij het maken van diens eigen keuzes.

Gaat je student eens over de schreef? Dan helpt het vaak meer om rustig in gesprek te gaan dan om meteen te straffen. Door te luisteren naar hoe je student de situatie beleeft en wat hij of zij zelf anders zou willen aanpakken, stimuleer je hem of haar om eigen keuzes en grenzen verder te ontwikkelen.

Als het moeilijk loopt

Ook in een warm gezin zijn er soms meningsverschillen, frustraties en zelfs ruzies. Dat hoort bij het loskomen van thuis en het zelfstandig worden. Bij thema’s zoals alcohol en drugs kan je student bovendien snel het gevoel krijgen dat zijn of haar vrijheid in het gedrang komt. Juist op zulke momenten worden de dingen die eerder aan bod kwamen belangrijk: oprechte interesse tonen, luisteren en proberen te begrijpen wat er speelt.

Maak je je ergens zorgen over? Vertrek dan vanuit wat je concreet ziet of merkt. Bijvoorbeeld: ‘Ik merk dat je erg moe bent de laatste tijd’ of ‘Ik heb de indruk dat je minder naar de les gaat.’ Vanuit zulke observaties ontstaat vaak meer ruimte voor een gesprek dan vanuit verwijten of beschuldigingen.

Merk je dat je boos of gefrustreerd reageert? Gun jezelf dan even tijd. Een gesprek voeren wanneer de emoties wat gezakt zijn, leidt meestal tot meer begrip langs beide kanten.

Blijf je bezorgd of heb je het gevoel dat je vastloopt? Praat erover. Je hoeft daar niet alleen mee te blijven zitten. Ook een anoniem gesprek met De Druglijn kan helpen om je vragen of zorgen te verkennen.

Onthoud vooral dit

Je hoeft niet altijd de juiste antwoorden te hebben. Voor veel studenten is het belangrijkste dat ze weten dat hun ouders oprecht geïnteresseerd blijven, naar hen luisteren en beschikbaar zijn wanneer dat nodig is. Juist die combinatie van betrokkenheid, vertrouwen en duidelijke verwachtingen maakt een verschil.

Echt helder denken deed ik niet meer die avond en daar schrik ik toch wat van eerlijk gezegd.

Thomas (19 jaar)

Mijn maten zeiden altijd dat cannabis niet verslavend is. Zelf was ik daar ook helemaal van overtuigd. Ik stop wanneer ik wil, dacht ik. Mooi niet: cannabis is veel verslavender dan ik dacht.

Raf (22 jaar)

Studeren, alcohol en cannabis

Ze zeggen dat studenten veel alcohol drinken, en geregeld eens een jointje lusten. Klopt dat eigenlijk wel?

Studeren en medicatie

Examens, de stress neemt toe! Pillen die meer concentratie of rust beloven, lijken dan aanlokelijk. Maar hoe zit het echt?

Studentenverenigingen

Ook als studentenvereniging kan je overlast, onveilige situaties of problemen door alcohol of drugs beperken of voorkomen.