Voor alle vragen over drank,
drugs, pillen, gamen en gokken

Home » Veelgestelde vragen naasten » Hoe kan ik testen of iemand drugs gebruikt?

Hoe kan ik testen of iemand drugs gebruikt?

Bij de apotheek en ook in online apotheken zijn urine- en speekseltests te koop om drugs op te sporen. Er is ook de mogelijkheid om via de huisarts test in een labo te laten uitvoeren. Die is grondiger. Het is wel belangrijk om geen te hoge verwachtingen te hebben. Een test kan misschien wat duidelijk bieden, maar lost geen problemen op.

Sporen van drugs in bloed, speeksel en urine

Druggebruik laat sporen na in het lichaam. Doordat de drugs in het bloed terechtkomen, zijn ze zowel in het bloed zelf als in het speeksel terug te vinden. De afbraakstoffen van drugs komen dan weer in de urine terecht. Dat zorgt ervoor dat drugs in de urine langer opspoorbaar is.

Van de meestvoorkomende drugs, zoals cannabis, cocaïne, speed, xtc of heroïne, bestaan er speeksel- en urinetestjes. Een grondigere analyse vraagt de nodige apparatuur die enkel labo’s hebben.

Meestal wordt ofwel in de urine of in speeksel naar sporen van druggebruik gezocht. Het kan ook via het bloed, maar een bloedafname is omslachtiger en eigenlijk overbodig, omdat het dus ook via speeksel of urine kan.

Twee soorten drugtests: labotest of sneltest

Wie overweegt om bijvoorbeeld zijn kind of partner te testen, kan op twee manieren te werk gaan:

  • Via de huisarts. Die stuurt een staal voor analyse door naar een medisch labo.
  • Thuis, met een testje van de apotheek. Dit wordt ook wel een sneltest genoemd

Is iemand testen op drugs een goed idee? Of net niet?

Als je vermoedens of weet hebt van druggebruik bij je kind, partner of andere naaste overweeg je misschien een test. Dat is begrijpelijk, want je bent bezorgd en op zoek naar duidelijkheid. In die omstandigheden lijkt zo’n urine- of speekseltest uitkomst te bieden.

Toch maak je best een paar afwegingen:

  • Bedenk dat een urinetest, in de relatie met je kind, partner of andere naaste, het wederzijds vertrouwen onder druk kan zetten. Het kan tot kat-en-muisspelletjes leiden. Voorkom een situatie waarin jij absoluut iemand wil betrappen en de andere er alles aan doet om niet betrapt te worden. Praten wordt dan vaak onmogelijk of mondt uit in leugens, beschuldigingen en alsmaar oplopende ruzies.
  • Een test ‘achter de rug’, zonder medeweten van de persoon zelf, is meestal geen goed idee. Probeer eerst en vooral om in gesprek te gaan en op die manier meer duidelijkheid te krijgen. Check de adviezen in ‘bezorgd om iemand‘.
  • Overweeg je toch een test? Vertel dan waarom je dat zou willen. Maak duidelijk hoe bezorgd je bent, hoe moeilijk je het hebt om nog vertrouwen te hebben. Niemand kan voorspellen of de andere daar rekening mee zal houden, maar als je zwijgt kan er uiteraard helemaal geen rekening gehouden worden met jouw zorgen of gevoelens.
  • Wat ga je doen wanneer je het testresultaat krijgt? Wat als het positief is, en wat als het negatief is? Denk daar vooraf al over na. Hoe je het draait of keert, druggebruik stoppen of een drugprobleem oplossen zonder praten is een illusie.

Wat je moet weten over hoe een test werkt

  • De meestgebruikte manier om drugs op te sporen is via de urine of het speeksel. Denk bijvoorbeeld aan speekseltests in het verkeer.
  • Sporen van drugs kunnen ook in het bloed, het zweet en in het haar teruggevonden worden. Maar die manieren van testen komen minder voor, omdat ze omslachtiger en duurder zijn.
  • Sneltests die je zelf kan kopen en uitvoeren, kunnen niet alle drugs opsporen. Minder vaak voorkomende of nieuwe drugs worden er niet mee teruggevonden. Meer nog: dat ze met een speeksel- of urinetest niet terug te vinden zijn, is voor sommige mensen een reden om net dat soort onbekende en vaak gevaarlijkere drugs te gebruiken.
  • Ook bij een labotest (een laboratoriumanalyse) via de huisarts zal niet zomaar of automatisch elke mogelijke drug teruggevonden worden. Het labo kan enkel gericht zoeken naar sporen van de drug of drugs waar uitdrukkelijk naar gevraagd wordt.
  • De sneltestjes zijn betrouwbaar, zeker als je ze via een betrouwbare weg aanschaft (apotheek of erkende online apotheek). Het is wel belangrijk dat de test op de juiste manier wordt uitgevoerd. Als de instructies onduidelijk zijn of niet goed gevolgd worden, kan dat voor een verkeerd resultaat zorgen. Net zoals dat bij een zwangerschapstest of een covid-test het geval is.
  • Een test is altijd een momentopname. In de urine zijn de afbraakstoffen langer terug te vinden dan in speeksel, maar dan nog is dat beperkt in de tijd. Hooguit een paar dagen, in speeksel nog veel korter. Cannabis is een uitzondering, dat kan wat langer opgespoord worden.
  • Net zoals dat bekend is bij dopingcontroles, is er gesjoemel mogelijk door de persoon die getest wordt. Bijvoorbeeld door te knoeien met het urinestaal, maar ook met – soms gevaarlijke – trucjes om de drugssporen sneller uit het lichaam te krijgen.

Een test heeft dus beperkingen. Het resultaat (positief of negatief) biedt niet altijd de gehoopte duidelijkheid. Soms roept het meer vragen op dan het antwoorden biedt.

Je hebt het resultaat van de drugstest. Wat dan?

Positief testresultaat

Wat doe je als het resultaat positief is? Je weet dan wel dat je kind drugs gebruikt heeft, maar ook niet veel meer dan dat.

Het resultaat zegt weinig of niets over hoe vaak en hoeveel iemand gebruikt. Het zegt al zeker niets over de reden waarom je kind gebruikt.

Negatief testresultaat

Stel dat de test negatief is, maar je blijft aan uiterlijk en gedrag dingen opmerken die op druggebruik kunnen wijzen… zijn alle zorgen dan van de baan?

Vaak blijven deze vragen onbeantwoord:

  • Is het vertrouwen in je kind met een negatief resultaat plotsklaps hersteld?
  • Welke garantie biedt een negatief resultaat dat je kind vorige maand niet gebruikt heeft of het binnen een half jaar niet zal doen?
  • En continu testen is ook geen optie, want hoe lang houd je dat vol: een half jaar, één, twee of vijf jaar?

Meer hulpmiddel dan oplossing

Vaststellen of je kind cannabis of andere drugs gebruikt is moeilijk. Enkel afgaan op uiterlijke symptomen, zoals de klassieke verwijde pupillen of rode ogen, is nogal riskant. Beter is het om een totaalbeeld te vormen van hoe het met je kind gaat.

Wil je toch een test laten uitvoeren? Overweeg dan om dat via de huisarts te laten doen. Zo ben je zeker van een betrouwbaarder resultaat en heb je tegelijk ook de kans om eens in gesprek te gaan over je bezorgdheid. Zeker als de huisarts een vertrouwensfiguur is.

Met of zonder urinetest, vroeg of laat moet het toch tot een echt gesprek komen. De beste manier om te weten te komen of je kind drugs gebruikt, is uiteindelijk uit zijn of haar mond. Dat klinkt simpel maar is verre van eenvoudig. Het vereist dat open en eerlijk over persoonlijke dingen kan gepraat worden: bijvoorbeeld over relaties en voorbehoedsmiddelen, maar ook over drugs. De beste tips isctief interesse te tonen voor het doen en laten van je kind, voor hoe het zich voelt, voor waar en met wie het omgaat. Dat helpt vaak beter om de kans op druggebruik in te schatten dan via omwegen op zoek te gaan naar duidelijkheid.

Bezorgd? Vertel je verhaal aan De Druglijn

Weet je na het lezen van deze informatie niet hoe je verder moet? Aarzel dan niet om ons te bellen of mailen, of een chatgesprek op te starten. We luisteren naar je verhaal. Zonder oordelen of veroordelen. We geven je concrete informatie, een eerste advies of bezorgen je adressen waar je terecht kan voor hulp.

Controle over je gebruik

Hoe hou je je gebruik onder controle? Hoe voorkom je problemen? Hoe ga je te werk wanneer je op het punt bent gekomen dat je wil minderen of stoppen?

Ontdek wat je kan doen

Bezorgd om iemand

Er duiken heel wat kopzorgen op als iemand waar je om geeft alcohol, drugs of pillen misbruikt, of overmatig gamet of gokt. Deze pagina’s helpen je op weg.

Ontdek ons advies op maat van partners, familie en vrienden

Veelgestelde vragen

Partners, familieleden en vrienden van mensen die in de problemen komen door hun gebruik, zitten vaak met dezelfde onzekerheden. Op deze pagina’s vind je antwoorden op de vragen die we bij De Druglijn het vaakst horen.