Dexamfetamine is een ADHD-geneesmiddel. Het is enkel op doktersvoorschrift te krijgen. Hoewel het woord ‘amfetamines’ sommige mensen aan ‘speed’ zal doen denken, is het dus geen illegale drug. Ook al zijn het stoffen die familie van mekaar zijn.
Dexamfetamine zorgt ervoor dat je alerter wordt: je kan je beter concentreren en bent minder snel afgeleid.
Vooral kinderen en jongeren met ADHD krijgen het voorgeschreven. De dokter kan deze medicatie kiezen wanneer de bekendere medicijnen zoals Rilatine of Concerta (methylfenidaat) niet genoeg helpen.
Bij volwassenen wordt dexamfetamine minder vaak gebruikt. Dat komt omdat er tot nu minder onderzoek is gedaan naar de werking bij volwassenen met aandachtsproblemen. Er is dus nog wat onduidelijkheid over hoe goed het werkt en welke bijwerkingen kunnen voorkomen. Volwassenen die het gebruiken hebben vaker last van klachten zoals hoge bloeddruk, angst of stemmingswisselingen.
Toch schrijven artsen het soms voor wanneer andere medicijnen niet voldoende helpen, en de voordelen dus groter kunnen zijn dan de mogelijke bijwerkingen. Dat gebeurt dan meestal met dexamfetaminesulfaat, dat door de apotheker wordt bereid, of met lisdexamfetamine (merknaam Elvanse), dat langer werkt.
Dexamfetamine verhoogt de hoeveelheid dopamine en noradrenaline. Dat zijn stoffen in de hersenen die helpen om aandacht vast te houden en wakker te blijven.
De werking begint meestal na 1 à 2 uur, en duurt 4 tot 8 uur. Lisdexamfetamine (Elvanse) werkt langer: het lichaam zet het geleidelijk om in dexamfetamine, waardoor het ongeveer 13 uur lang werkt.
Als de behandeling start, wacht je best een paar dagen met autorijden. Dat komt omdat je in het begin nerveus, angstig of onrustig kunt zijn. Zodra je merkt dat die bijwerkingen verdwenen zijn, kan je weer rijden.
De verkeerspolitie kan je vragen een speelkseltest te doen. Dat gebeurt bij een verkeersongeval of wanneer de politie bij een drugscontrole, na het overlopen van een checklist met uiterlijke kenmerken, denkt dat je onder invloed bent. Als je dexamfetamine gebruikt, kan die speekseltest positief zijn voor speedgebruik, ook al gebruik je het medicijn op voorschrift van je dokter. De wet voorziet dat de politie bij zo een positieve test uit voorzorg je rijbewijs kan intrekken voor 12 uur. Jammer genoeg zelfs als je een doktersverklaring bij je hebt, want de politie kan niet nagaan of het gebruik volgens voorschrift is. Weet dat er na een positieve speekseltest ter plaatse ook nog een grondigere analyse van een speekselstaal in een labo gebeurt. Die is bedoeld ter controle en kan nauwkeurig nagaan welke stof er precies in je speeksel werd gevonden. Die analyse zal dus wel aantonen dat het om dexamfetamine en niet om drugs gaat.
Sommige mensen zonder ADHD maken misbruik van stimulerende medicijnen zoals dexamfetamine. Bijvoorbeeld om beter te kunnen studeren of harder te werken. Tijdens de examenperiode is er dan ook soms een tekort aan deze medicijnen. Toch is dat geen goed idee.
Dexamfetamine lijkt energie te geven, maar die komt natuurlijk niet uit het medicijn. In werkelijkheid put het je eigen energievoorraden uit zonder dat je het merkt. Daardoor kan je je achteraf totaal uitgeput voelen, een black-out krijgen of “crashen”. Bovendien kan oneigenlijk gebruik zorgen voor onrust, slaapproblemen, prikkelbaarheid en zelfs angst of paniekaanvallen. Zaken die je net niet wil tijdens bijvoorbeeld een examenperiode.
Neem je medicijnen en wil je vlot de examenperiode doorkomen? Check dan deze tips.
Ben je bezorgd? Zit je met vragen? Aarzel dan niet om anoniem met ons te chatten, bellen of mailen.
Hoe hou je je gebruik onder controle? Hoe voorkom je problemen? Hoe ga je te werk wanneer je op het punt bent gekomen dat je wil minderen of stoppen?
Ontdek wat je kan doenEr duiken heel wat kopzorgen op als iemand waar je om geeft alcohol, drugs of pillen misbruikt, of overmatig gamet of gokt. Deze pagina’s helpen je op weg.
Ontdek ons advies op maat van partners, familie en vrienden