Medicinale cannabis in zijn plantaardige vorm is in België niet toegelaten, tenzij in het kader van wetenschappelijk onderzoek. Patiënten kunnen bij de apotheker dus geen cannabis op voorschrift krijgen, ook niet onder de vorm van officinale (=huisbereiding zonder voorschrift) of magistrale bereidingen (= huisbereiding met voorschrift). Wel kreeg in 2015 Sativex, een industrieel geproduceerd product op basis van cannabis, een vergunning als medicijn. Onder bepaalde voorwaarden kan het voorgeschreven worden aan patiënten met MS.

Mogelijkheden van cannabis als medicijn

Hoewel de literatuur rond de medicinale werking van cannabis en cannabinoïden de laatste jaren aanzienlijk is toegenomen, blijft het beschikbare wetenschappelijk bewijs vaak te beperkt om eenduidige conclusies te trekken. Bovendien worden in verschillende studies vaak verschillende cannabisproducten en –bereidingen gebruikt, met verschillende actieve ingrediënten, wat een eenduidige interpretatie van de resultaten bemoeilijkt.

De sterkte van het beschikbare bewijs voor de medische toepassing kan volgens het EMCDDA (2018) opgedeeld worden in verschillende categorieën, van onvoldoende tot gemiddeld.

Er is onvoldoende bewijs voor de medische toepassing van cannabis en cannabinoïden bij:

  • Palliatieve zorgen als gevolg van kanker
  • slaapstoornissen, angststoornissen, depressie, degeneratieve neurologische stoornissen, inflammatoire darmziekten

Er is zwak bewijs voor de medische toepassing van cannabis en cannabinoïden bij:

  • Misselijkheid en braken als gevolg van chemotherapie
  • Aids-gerelateerd gewichtsverlies

Er is gemiddelde sterkte van bewijs voor de medische toepassing van cannabis en cannabinoïden bij:

  • Spierspasmen bij patiënten met Multiple Sclerose
  • Chronische pijn (incl. neuropatische pijn)
  • Medicatie-resistente epilepsie bij kinderen

Nederland: cannabis als pijnbestrijdingsmiddel sinds 2003

Sinds 2003 kunnen patiënten in Nederland op doktersvoorschrift cannabis krijgen als pijnbestrijdingsmiddel. Het gaat niet om 'gewone' cannabis uit een coffeeshop, maar om cannabis die specifiek omwille van zijn pijnstillende kwaliteiten gekweekt wordt.

België: nieuwe wetgeving

In juli 2001 verscheen een Koninklijk Besluit in het Belgisch Staatsblad dat bepaalde dat er klinische proeven uitgevoerd mochten worden met medicinale cannabis. Deze proeven moeten echter eerst gemeld worden en goedkeuring krijgen. Enkel artsen verbonden aan een universitair ziekenhuis of een erkende pijnkliniek mogen de klinische proeven uitvoeren.

Buiten het kader van klinische proeven is medicinale cannabis tot op vandaag niet verkrijgbaar in België, met uitzondering van Sativex. Dat medicijn is bedoeld voor Multiple Sclerose-patiënten die ernstige spasmen ervaren en is al in diverse Europese landen beschikbaar.

In 2015 maakte de Minister van Volksgezondheid werk van een nieuw Koninklijk Besluit. Dit maakt het mogelijk dat apothekers na doktersvoorschrift medicijnen afleveren die cannabinoïden bevatten. Het gaat louter om vergunde medicijnen zoals de Sativex spray.

In 2019 werd de toepassing van dit KB uitgebreid met een omzendbrief die een aantal criteria beschrijft om te bepalen of een grondstof, verontreinigd met THC, door een apotheker gebruikt kan worden in een magistrale bereiding, dus op voorschrift.

Tot slot zette de regering eind 2019 het licht op groen voor de oprichting van een cannabisbureau voor medicinale toepassingen. Met dit bureau krijgt de Belgische overheid het monopolie op de productie, de handel en de in- en uitvoer van cannabis voor medische doeleinden. Hierdoor moet het makkelijker worden om degelijk onderzoek te voeren naar de medicinale toepassingen van cannabinoïden.

Cannabis invoeren is verboden

Belgische patiënten kopen tot op vandaag soms cannabis in Nederland. Hiermee begeven ze zich juridisch op glad ijs.
Volgens de Belgische wet wordt niet elk cannabisbezit en/of -gebruik door meerderjarigen per definitie vervolgd. Maar de wet is wel duidelijk over het invoeren van cannabis. Dat is zonder meer verboden, zelfs met een doktersattest.

Meer over de wetgeving omtrent cannabis, lees je hier.

Cannabis. De meest gestelde vragen

Folder over cannabis

Test jezelf
Hoe riskant is mijn cannabisgebruik? Hoe staat het met mijn kennis over cannabis?