Verslaving is een zwaar beladen woord, daarom hebben wij het liever over afhankelijkheid. Wie drugs neemt, kan er afhankelijk van worden. Dat betekent dat je eigenlijk niet meer de baas over jezelf bent, dat je geen vrije keuze meer hebt. Probleem is dat gebruikers vaak zelf niet door hebben wanneer of in welke mate de drug de controle over hun leven heeft overgenomen. Ook voor andere mensen is het soms moeilijk om uit te maken of iemand verslaafd is

Bij drugproblemen speelt geestelijke afhankelijkheid een grote rol. Daarnaast kan er ook sprake zijn van lichamelijke afhankelijkheid en van gewenning.

Geestelijke (psychische) afhankelijkheid

Dit is de sterke band die ontstaat tussen de gebruiker en de drug. De drang om te gebruiken wordt steeds groter. Het kan zover gaan dat iemands hele leven draait rond het op zoek gaan naar en gebruiken van de drug.

Geestelijke afhankelijkheid wordt vaak onderschat. Als iemand hervalt (opnieuw begint te gebruiken na een tijd gestopt te zijn), heeft dat vaak met de geestelijke afhankelijkheid te maken. Die doorbreken is een werk van lange adem.

Lichamelijke (fysieke) afhankelijkheid

De drang om te blijven gebruiken kan bij sommige drugs ook veroorzaakt worden door een bijkomende lichamelijke afhankelijkheid. Bij alcohol, nicotine, veel geneesmiddelen (vooral slaap- en kalmeringsmiddelen) en heroïne bijvoorbeeld, raakt het lichaam gewend aan het regelmatig gebruiken. Bij plots stoppen of minderen protesteert het lichaam in de vorm van onthoudingsverschijnselen.

De lichamelijke kant van een afhankelijkheid is makkelijker op te vangen dan de geestelijke afhankelijkheid. Enkele weken na het stoppen is het lichaam gerecupereerd en is men 'clean' of 'nuchter'. Maar de geestelijke afhankelijkheid blijft mensen vaak veel langer parten spelen.

De lichamelijke en de geestelijke kant van verslaving zijn sterk met elkaar verbonden. Lichaam en geest werken continu op elkaar in. Als we ons slecht voelen, hebben we sneller last van lichamelijke kwaaltjes; en als we lichamelijk niet helemaal in orde zijn, voelen we ons minder goed in ons vel en voelen we ons sneller neerslachtig.

Gewenning of tolerantie

Bij sommige drugs ontstaat gewenning. Na verloop van tijd heeft een bepaalde dosis van een drug niet langer hetzelfde effect. Dat komt omdat het lichaam de dosis op den duur beter verdraagt en de lever de drug sneller leert afbreken. Om hetzelfde roeseffect te bekomen, zullen veel gebruikers een grotere hoeveelheid gebruiken. Alcohol en heroïne zijn daar bekende voorbeelden van.

Als iemand een tijdje stopt met gebruiken, dan verdwijnt de gewenning. Een kleinere hoeveelheid volstaat dan weer om effect te hebben. Neemt iemand na ontwenning opnieuw een grote dosis, dan riskeert die persoon een overdosis.

Iemand steunen bij het stoppen met drank, drugs, pillen en gokken

Wil je iemand uit je omgeving - zoon, dochter, ouder, partner, broer, zus, vriend(in),…- helpen bij het stoppen met drank- of druggebruik? Deze folder biedt basisadvies en houvast.